ПІДВИЩЕННЯ ЕФЕКТИВНОСТІ УХВАЛЕННЯ РІШЕНЬ В ОСІБ ЮНАЦЬКОГО ВІКУ ЗАСОБАМИ РЕФЛЕКСІЇ-ENHANCING DECISION-MAKING EFFICIENCY AMONG YOUTH THROUGH REFLECTION

dc.contributor.authorОбискалов І.-Obyskalov І.
dc.contributor.authorШевченко Н.-Shevchenko N.
dc.date.accessioned2026-11-07T13:40:58Z
dc.date.issued2026
dc.descriptionОбискалов, І. Підвищення ефективності ухвалення рішень в осіб юнацького віку засобами рефлексії / І. Обискалов, Н. Шевченко // Інсайт : Психологічні виміри суспільства / ред. кол. І. Попович, А. Гудімова, та ін. – Івано-Франківськ : ХДУ, 2026. – Вип. 16. – С. 35-47.
dc.description.abstractМетою дослідження є теоретичне обґрунтування та емпірична перевірка підвищення ефективності ухвалення рішень в осіб юнацького віку засобами рефлексії шляхом реалізації спеціально розробленої програми. Методи. Теоретичні: аналізування, порівняння та узагальнення наукових джерел; емпіричні: опитувальник “Стиль саморегуляції поведінки” (Євдокімова, Кобилко, 2023), опитувальник “Здатність до самоуправління” (Євдокімова, Кобилко, 2023), шкала прогресивних матриць Д. Равена (Лемак, Петрище, 2012), тест “Креативність” (Лемак, Петрище, 2012), Мельбурнський опитувальник ухвалення рішень (Петровська, 2021), методика “Дослідження вольової організації особистості” (Лемак, Петрище, 2012); методи статистичного аналізу. Результати. Після завершення формувального впливу в експериментальній групі зафіксовано статистично достовірне зростання загального показника ефективності ухвалення рішень (z = -4.835; α < .001) з високою вираженістю розміру ефекту (d = -.614) та загального показника рефлексії (z = -4.870; d = -.618). Найбільш виразний позитивний зсув відбувся у вольовій (d = -.605) та когнітивній (d = -.607) сферах. Здатності моделювати ситуацію та оцінювати результати значно покращилися (середні значення зросли з 4.96 до 6.62 та з 5.75 до 7.1 відповідно). Зміни в показниках інтелекту та творчого мислення мали дещо менший ефект, що пояснено їхньою відносною стабільністю в цьому віці. Водночас у контрольній групі статистично значущих зсувів не зафіксовано (α >.05). Дискусія. Найбільший зсув у структурі ухвалення рішень відбувся у вольовій та когнітивній сферах, де розвиток критичного аналізу підвищив здатність юнаків моделювати ситуацію. Перехід від імпульсивної реакції до структурованої рефлексивної оцінки вочевидь дозволяє молоді краще усвідомлювати проблемні ситуації та знаходити внутрішні ресурси для їх вирішення. Менша, проте позитивна динаміка за показниками інтелекту та творчого мислення є логічною через їхню відносну стабільність і підтверджує високу екологічну валідність дослідження. Висновки. Результати формувального експерименту з впровадження програми підвищення ефективності ухвалення рішень в осіб юнацького віку, підтвердили гіпотезу дослідження та вказують на можливість позиціонувати рефлексію як засіб підвищення ефективності ухвалення рішень в осіб юнацького віку. Aim. The aim of the study is to theoretically substantiate and empirically verify the impact of reflection development on improving decision-making efficiency among youth through the implementation of a specially designed program. Methods. Theoretical: analysis, comparison, and generalization of scientific sources; empirical: the “Self-Regulation of Behavior Profile” questionnaire (Yevdokimova, Kobylko, 2023), the “Self-Management Ability” questionnaire (Yevdokimova, Kobylko, 2023), J. Raven’s Progressive Matrices Scale (Lemak, Petryshche, 2012), the “Creativity” test (Lemak, Petryshche, 2012), the Melbourne Decision Making Questionnaire (Petrovska, 2021), the “Study of Volitional Personality Organization” method (Lemak, Petryshche, 2012); and statistical analysis methods. Results. Following the formative intervention, a statistically significant increase in the overall decision-making efficiency score (z = -4.835; α < .001) with a large effect size (d = -.614) and the overall reflection score (z = -4.870; d =-.618) was recorded in the experimental group. The most pronounced positive shift occurred in the volitional (d = -.605) and cognitive (d = -.607) domains. The abilities to model situations and evaluate outcomes improved significantly (mean values increased from 4.96 to 6.62 and from 5.75 to 7.1, respectively). Changes in intelligence and creative thinking scores exhibited a slightly smaller effect, which is explained by their relative stability at this age. Meanwhile, no statistically significant shifts were recorded in the control group (α > .05). Discussion. The highest shift in the decision-making structure occurred in the volitional and cognitive domains, where the development of critical analysis enhanced youth’s ability to model situations. The transition from an impulsive reaction to a structured reflective evaluation evidently enables young people to better realize problem situations and find internal resources to resolve them. The smaller yet positive dynamics in intelligence and creative thinking metrics are logical given their relative stability and confirm the high ecological validity of the study. Conclusions. The results of the formative experiment implementing the program to enhance decision-making efficiency among youth confirmed the research hypothesis and indicate the possibility of positioning reflection as a tool for improving their decision-making efficiency.
dc.identifier.urihttps://ekhsuir.kspu.edu/handle/123456789/22989
dc.subjectухвалення рішень
dc.subjectефек-тивність ухвалення рішень
dc.subjectюнацький вік
dc.subjectро-звиток рефлексії
dc.subjectтворче мислення.
dc.subjectdecision-making
dc.subjectdecision-making efficiency
dc.subjectyouth
dc.subjectreflection development
dc.subjectcreative thinking.
dc.titleПІДВИЩЕННЯ ЕФЕКТИВНОСТІ УХВАЛЕННЯ РІШЕНЬ В ОСІБ ЮНАЦЬКОГО ВІКУ ЗАСОБАМИ РЕФЛЕКСІЇ-ENHANCING DECISION-MAKING EFFICIENCY AMONG YOUTH THROUGH REFLECTION
dc.typeArticle

Files

Original bundle

Now showing 1 - 1 of 1
Thumbnail Image
Name:
3_Enhancing+decision-making+efficiency+among+youth+through+reflection.pdf
Size:
1.05 MB
Format:
Adobe Portable Document Format

License bundle

Now showing 1 - 1 of 1
No Thumbnail Available
Name:
license.txt
Size:
1.71 KB
Format:
Item-specific license agreed upon to submission
Description: